|
Konsument (ekonomia) |
Konsument (ekonomia)
Konsument (łac. consumens) - w ekonomii osoba nabywająca od przedsiębiorcy towar lub usługę.[1]. Nie istnieje uniwersalna prawna definicja konsumenta[2]. W polskim prawie pojęcie konsumenta zostało zdefiniowane w kodeksie cywilnym jako "osoba fizyczna dokonująca czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową"[3].
W tradycyjnej ekonomii przyjmuje się, że konsument jest, obok producenta, podstawowym uczestnikiem gry rynkowej. Relacje między oboma tymi podmiotami są istotą funkcjonowania rynku. Gdy wielkość oferty sprzedaży oferowanej przez producentów przekracza zapotrzebowanie konsumentów mówi się o rynku konsumenckim. Gdy sytuacja jest odwrotna, to znaczy na rynku występują silne niedobory produktów i usług mówi się o rynku producenta. W sytuacji, gdy na rynku dominuje jeden producent, który może dyktować ceny i asortyment towarów mówi się o rynku monopolistycznym. W ekonomii i marketingu konsument jest pojęciem w dużym stopniu statystycznym, tzn. nie analizuje się konsumentów jako indywidualne osoby lecz raczej jako rodzaj masy, w której występują określone tendencje i typowe zachowania[4].
Spis treści |
2 Konsumenci jako komunikatywna publiczność rynkowa
Konsumenci w socjologii rozpatrywani są jako komunikatywna publiczność rynkowa. Można ją rozpatrywać w dwóch kategoriach, jako jedną ze stron, z którą komunikuje się przedsiębiorstwo w stosunkach handlowych oraz jak zjawisko ogólnospołeczne.
Komunikatywna publiczność rynkowa to publiczność rynkowa, która za pomocą środków przekazu, tj. czasopism, wystaw, targów i programów konsumenckich prezentuje swoje wymagania wobec producentów. Pojęcie to stworzył i wprowadził Eugen Buβ. Przyjął on dwa założenia, na podstawie których zbudował nowy model rynku. Pierwsze z nich dotyczy integracji i zaufania, które zachodzą na rynku między publicznością rynkową a przedsiębiorstwem. Drugie natomiast związane jest z pełnioną przez przedsiębiorstwo funkcją, która polega na łączeniu się z konsumentami. Według Buβa zachowania producentów i konsumentów objęte są kontrolą o charakterze normatywnym. Uważa on, że ,,kontrola przekształca się z zasad koordynacji normatywnej instytucji społecznych w zasady strukturalne społecznych zachowań"[5]. Normatywne zasady można sklasyfikować w dwojaki sposób. Jest to z jednej strony system zachowań przedsiębiorstw i publiczności rynkowej, a z drugiej system norm komunikatywnych publiczności rynkowej. System norm składa się z norm publiczności jako materialnych norm zachowania, wartości, interesów,, zobowiązań, adresatów komunikatywnej publiczności(przedsiębiorców) oraz publiczności rynkowej(grup klientów o podobnych gustach, upodobaniach).
Model komunikatywnej publiczności rynkowej składa się z następujących elementów:
- system zachowań rynkowych
- system norm rynkowych
- system kontroli
W modelu tym najważniejsze są stosunki między przedsiębiorcami a klientami. Stosunki te maja charakter zarówno ekonomiczny, jak i socjologiczny, gdyż uczestnicy rynku są niejako zmuszeni do podporządkowania się normom i regułom społecznym. Długość trwania przedsiębiorstwa na rynku zależna jest od decyzji konsumentów. To oni, darząc zaufaniem określone przedsiębiorstwo, wybierają jego produkt i tym samym zapewniają mu osiągnięcie zysku niezbędne do przetrwania i prawidłowego funkcjonowania.
Model komunikatywnej publiczności rynkowej, jako współczesny model rynku, skupia się przede wszystkim na relacjach między rynkiem producentów a rynkiem konsumentów. Porozumiewają się oni dzięki komunikacji społecznej, która pozwala na utrzymanie równowagi na rynku.
2 Prawa konsumenta
Z pojęciem konsumenta związana jest idea praw konsumenta. Koncepcja konieczności ochrony tych praw wywodzi się z konstatacji, że nawet w sytuacji istnienia rynku konsumenta, są oni słabszymi uczestnikami rynku niż przedsiębiorcy. Przedsiębiorcy mogą bowiem stosować rozmaite nieuczciwe praktyki marketingowo-handlowe, które wpływają na podejmowanie przez konsumentów decyzji sprzecznych z ich faktycznymi interesami. W związku z tym prawodawstwo wielu krajów stosuje rozmaite metody prawnej ochrony tych praw[6].
W Polsce ochrona praw konsumentów zapisana jest w Konstytucji RP w artykule 76:
- Władze publiczne chronią konsumentów, użytkowników i najemców przed działaniami zagrażającymi ich zdrowiu, prywatności i bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Zakres tej ochrony określa ustawa.[7]
Ponadto szczegółowe prawa konsumentów zapisane są w kilku ustawach uchwalonych przez Sejm RP i kilkunastu rozporządzeniach Rady Ministrów[8][9], z których najbardziej podstawowe znaczenie ma Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów[10]. Po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej prawa konsumenta są także chronione dziesiątkami szczegółowych norm i zasad opracowanych w dyrektywach Komisji Europejskiej, które zostały podsumowane w broszurze pt. Dziesięć podstawowych zasad wydanej przez tę instytucję w 2007 r[11].
W Polsce, mimo wpisania pojęcia konsumenta do Konstytucji RP dość długo istniała kontrowersja co do jego definicji prawnej. Dylemat ten został ostatecznie rozstrzygnięty w ramach nowelizacji Kodeksu cywilnego z 14 lutego 2003 r, którego artykuł 22 ustala że:
- za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową[12].
Najważniejszą polską instytucją stojącą na strazy praw konsumenta jest Prezes Urzedu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Prezes UOKiK). Przy pomocy podlegającego mu urzędu zajmuje się on ochroną zbiorowych interesów konsumentów poprzez przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom rynkowym oraz zwalczaniem niedozwolonych postanowień umownych. Ochroną praw konsumentów zajmują się również powiatowi oraz miejscy rzecznicy konsumentów zajmujący się pomoca przy indywidualnych sprawach konsumentów, a także powołane we współpracy z Dyrekcją Generalną ds. Zdrowia i Ochrony Konsumenta Komisji Europejskiej Europejskie Centrum Konsumenckie[13] zajmujące się pomocą konsumentom dokonującym transakcji w innych krajach Unii Europejskiej, Norwegii lub Islandii oraz edukacją konsumencką. W Polsce działają również organizacje pozarządowe mające na celu ochronę interesów konsumentów, takie jak w szczególności Federacja Konsumentów.
Od 1983 r. obchodzony jest Światowy Dzień Konsumenta[14].
Przypisy
- ↑ Definicja konsumenta w Serwisie Konsumenta
- ↑ Ewa Łętowska: Prawo umów konsumenckich. Gdynia: Wydawnictwo C.H. Beck, 2002, s. 40. ISBN 83-7110-862-1.
- ↑ Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93)
- ↑ Revenue management: hard-core tactics for market domination. Broadway Books, 1997, ss. 66-71.
- ↑ Felicjan Bylok: Wybrane aspekty socjologii rynku. Częstochowa: Sekcja Wydawnictwa Wydziału Zarządzania Politechniki Częstochowskiej, 2005, s. 20. ISBN 83-88469-38-X.
- ↑ Sławomir Koroluk: Zmiana definicji konsumenta w Kodeksie cywilnym - propozycja interpretacji.
- ↑ Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997
- ↑ Lista ustaw i rozporządzeń dotyczących praw konsumenta na stronie UOKiK
- ↑ Lista ustaw i rozporządzeń dotyczących praw konsumenta na stronie Europejskiego Centrum Konsumenckiego
- ↑ Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity)
- ↑ Dyrekcja Generalna ds. Zdrowia i Ochrony Konsumenta UE, Ochrona konsumentów w Unii Europejskiej:Dziesięć podstawowych zasad
- ↑ Emilia Wieczorek, Prawo Cywilne: Zmiany w Kodeksie cywilnym - cz. IV Konsument, firma, prokura, przedsiębiorstwo, serwis edukacjaprawnicza.pl
- ↑ Europejskie Centrum Konsumenckie. O nas
- ↑ Światowy Dzień Konsumenta, opis na stronie UOKiK
2 Bibliografia
- Felicjan Bylok: Wybrane aspekty socjologii rynku. Częstochowa: Sekcja Wydawnictwa Wydziału Zarządzania Politechniki Częstochowskiej, 2005, ss. 19-21. ISBN 83-88469-38-X.
filmy GrudziÂądz - filmy JanĂłw Lubelski - filmy DziwnĂłw - filmy SĹupca - news MyÂślibĂłrzMapa strony 0 |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 |15 |16 |17 |18 |19 |20 |21 |22 |23 |24 |25 |26 |27 |28 |29 |30 |31 |32 |33 |34 |35 |36 |37 |38 |39 |40 |41 |42 |43 |44 |45 |46 |47 |48 |49 |50 |51 |52 |53 |54 |55 |56 |57 |58 |59 |60 |61 |62 |63 |64 |65 |66 |67 |68 |69 |70 |71 |72 |73 |74 |75 |76 |77 |78 |79 |80 |81 |82 |83 |84 |85 |86 |87 |88 |89 |90 |91 |92 |93 |94 |95 |96 |97 |98 |99 |100 | kominki rustykalne Kana Sport kosmetyki Obiad przepisy srebro kredyty gotwkowe | strony internetowe olsztyn | dziennik cwaniaczka megavideo | szkolenia bhp maopolska | bornholm
newsy biezace
- Zwrot podatku z Anglii Proponujemy zwrot podatku z anglii. ObsĹugujemy teĹź tych klientĂłw, ktĂłrzy nie majÄ pozwolenia na pracÄ za granicÄ . Zatrudniamy grono wykwalifikowanych konsultantĂłw, ktĂłrzy kaĹźdÄ sprawÄ traktujÄ indywidualnie. MoĹźecie byÄ pewni, Ĺźe wasz zwrot podatku
- Dentysta KrakĂłw Priorytetem dla kaĹźdego czĹowieka sÄ zdrowe, biaĹe a takĹźe piÄkne zÄby. WyĹÄ cznie dentysta KrakĂłw jest w stanie zagwarantowaÄ kaĹźdemu pacjentowi wymarzony uĹmiech. Gabinety dentystyczne proponujÄ usĹugi zgodne z najnowszymi trendami obowiÄ zujÄ cymi w
- Kursy na prawo jazdy - oferty W chwili obecnej moĹźemy dostrzec, iĹź na rynku ukazuje siÄ coraz wiÄksza liczba ofert w temacie kursy na prawo jazdy. Liczba chÄtnych na kursy na prawo jazdy z roku na rok jest coraz wiÄksza, otwierane sÄ wiÄc kolejne szkoĹy i oĹrodki nauki jazdy, ktĂł
- Rusztowania Nasza firma oferuje wysokiej klasy rusztowania gwarantujÄ ce bezpiecznÄ pracÄ na wysokoĹci. Wszelkie produkowane przez nas wyroby speĹniajÄ aktualne, narodowe i miÄdzynarodowe przepisy bezpieczeĹstwa. Gwarantujemy, iĹź kaĹźde nasze rusztowanie ma wysokÄ
- Kursy na prawo jazdy Sporo osĂłb decyduje siÄ zrobiÄ kursy na prawo jazdy aby zwiÄkszyÄ wĹasne kwalifikacje zawodowe. Warto dodaÄ, Ĺźe w chwili obecnej na rynku ukazuje siÄ coraz wiÄksza iloĹÄ ofert pracy, gdzie jednym z wymagaĹ jest posiadanie przez kandydata uprawnienia,
- Zwrot podatku z uk Rozliczamy zwrot podatku z uk. Mamy potrzebne doĹwiadczenie oraz moĹźliwoĹci, jakie pozwalajÄ nam szybko oraz sprawnie wykonaÄ zwrot podatku z uk i otrzymaÄ nadpĹacony podatek. Wszelkie prowadzone przez nas dziaĹania sÄ zgodne z najnowszymi przepisami
- Implanty KrakĂłw WspĂłĹczesne usĹugi dentystyczne dziÄki efektom, ktĂłre zostawiajÄ moĹźna takĹźe porĂłwnaÄ do zabiegĂłw poprawiajÄ cych urodÄ. Coraz wiÄkszym zainteresowaniem wĹrĂłd osĂłb odwiedzajÄ cych przychodnie dentystyczne cieszÄ siÄ implanty KrakĂłw. Pomimo tego, Ĺźe ich
- Kursy na prawo jazdy Rok rocznie roĹnie liczba osĂłb zapisujÄ cych siÄ na kursy prawo jazdy CzÄstochowa. Trudno siÄ temu dziwiÄ. Kursy prawo jazdy sÄ obowiÄ zkowe dla kaĹźdego, kto chce przystÄ piÄ do egzaminu na prawo jazdy. Trzeba jednak zauwaĹźyÄ, Ĺźe jedynie niewielka liczb
- Samochody uĹźywane ĹlÄ skie Ze wzglÄdu na wysokie ceny nowo wyprodukowanych pojazdĂłw osobowych, nie sÄ one dostÄpne dla kieszeni kaĹźdego klienta. W Polsce zazwyczaj kupowane sÄ samochody uĹźywane ĹlÄ skie. CzÄsto przywiezione z europejskich paĹstw modele najbardziej poszukiwanych
- Komis samochodowy ĹlÄ skie NajwiÄksza iloĹÄ klientĂłw odwiedzajÄ cych rynek motoryzacyjny szuka odpowiedniej dla siebie oferty sprzedaĹźy auta uĹźywanego. Dla wiÄkszoĹci z nich odpowiednim rozwiÄ zaniem jest skorzystanie z pomocy jakÄ oferuje komis samochodowy ĹlÄ skie. KupujÄ c auto
Obsługa konsumenta. Część 1 Autor: Ryszard Jargoń
Książka jest przeznaczona dla uczniów szkół gastronomicznych i hotelarskich, kształcących w zawodach: kelner i kelner bufetowy.
Podano w niej podstawowe wiadomości na temat zakładów gastronomicznych - i
Konsumenckie prawo odstąpienia od umowy sprzedaży rzeczy Autor: Anastazja Kołodziej
W publikacji dokonano analizy konsumenckiego prawa odstąpienia od umowy sprzedaży jako samodzielnej i istotnej dla obrotu cywilnego instytucji. Analiza została oparta na przepisach m.in. ustawy o szczegól
Prawo konsumenckie Autor: Ewa Łętowska
Prawo konsumenckie to obszerny zbiór aktualnych aktów prawnych, regulujących sytuację konsumenta, zwłaszcza w zakresie usług powszechnych i sporów konsumenckich. W zbiorze zawarte zostały kluczowe akty praw
Obsługa konsumenta. Część 2 Autor: Ryszard Jargoń
Książka jest przeznaczona dla uczniów szkół gastronomicznych i hotelarskich, kształcących w zawodach: kelner i kelner bufetowy.
Część druga zawiera wiadomości na temat zasad przygotowywania potraw prze
Sprzedaż konsumencka w prawie Unii Europejskiej i prawie polskim Autor: Agata Makowska
Sprzedaż konsumencka jest niewątpliwie elementem życia codziennego każdego z nas. Dzięki regulacji unijnej dyrektywy o niektórych aspektach sprzedaży dóbr konsumpcyjnych oraz procesom harmonizacyjnym w posz
Zachowania konsumentów Autor: Grażyna Światowy
Zachowania konsumentów to interdyscyplinarne kompendium wiedzy o poznaniu i zrozumieniu zachowań konsumentów oraz możliwościach wywierania wpływu na ich zmiany. Obejmuje zagadnienia z zakresu różnych dy
Upadłość konsumencka Autor: Włodzimierz Szpringer
Przedmiotem analizy pracy jest problem tzw. upadłości konsumenckiej. Problem ten jest pokazany na przykładzie wybranych rozwiązań krajów członkowskich - zagadnienie to nie jest wprawdzie na razie prz

